Τελευταία τροποποιημένα άρθρα

  • 404


    Σφάλμα 404!
    Η σελίδα που ψάχνετε δεν υπάρχει.

  • Που να μείνετε ...

    Τριήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο

    «Βιοανάδραση & Ψυχοφυσιολογικές Διαταραχές»

     

     

     

    Πατήστε εδώ για να μεταφερθείτε στην τοποθεσία "Πού να μείνετε"

    Εάν θέλετε να δείτε το χάρτη της περιοχής πατήστε εδώ.

     Ο Βόλος έχει πολλά ξενοδοχεία (στο Κέντρο και τριγύρω) που κατά κανόνα είναι καλοσυνάτα και στη φιλοξενία τους και στις τιμές τους...

    Σημείωση: Οι προτάσεις 'Που να μείνετε'  είναι περισσότερο για το εάν έρχεστε είτε ως εκπαιδευόμενος/η ή θεραπευόμενος/η στην 'Ανάδραση' αλλά ταιριάζουν αρκετά και για τη 'Διάσταση' όταν έρχεστε για το σεμινάριο..

     

  • Κεφάλαιο 2 - Η νευροφυσιολογία του στρες

    Αυτό είναι το "Κεφάλαιο 2" από το βιβλίο "Εφαρμογές Βιοανατροφοδότησης" και έχει τίτλο: "Η νευροφυσιολογία του στρες». Η Α.Ρ.Α. βιβλιογραφική αναφορά του είναι: "Χρηστίδης, Δ.Α. (2001). Εφαρμογές Βιοανατροφοδότησης. Αθήνα: Έλλην."
    [span class="note"]Εάν χρησιμοποιήσετε ως παραπομπή αυτό το άρθρο μου (ή κάποιο άλλο) σε κάποια εργασία σας ή δημοσίευση, σας παρακαλώ πολύ να με ενημερώσετε. Θα χαρώ πολύ εάν μου στείλετε την εργασία σας για ενημέρωση. Σας ευχαριστώ προκαταβολικά.[/span]

     

    Κεφάλαιο 2
    Η νευροφυσιολογία του στρες

      • Το στρες μας απασχολεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια
      • έχει αποδειχθεί η σχέση του με την εμφάνιση διάφορων διαταραχών:
        σωματικών
        συναισθηματικών ή ψυχολογικών 
        αποτελεί μια πολυσήμαντη έννοια για τους επιστήμονες
        ιδιαίτερα δύσκολο να καθορίσουμε την έννοια του με σαφήνεια
    • Για το λόγο αυτό ο ορισμός προσαρμόζεται ανάλογα με το πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται η αντίδραση του στρες.

    Ορισμός του στρες

    • με νευροφυσιολογικούς όρους:
      [span class=note]«στρες είναι το σύνολο των αλλαγών που συμβαίνουν στον οργανισμό όταν απειλείται ή κινδυνεύει από κάποιο ερέθισμα ή κατάσταση»[/span]
    • τα ερεθίσματα αυτά μπορεί να είναι:
      • φυσικά
      • ψυχικά ή συναισθηματικά
      • πραγματικά ή φανταστικά
    • να προέρχονται
      • τόσο από το εξωτερικό
      • όσο και από το εσωτερικό περιβάλλον του ατόμου
    • η αντίδραση του στρες ποικίλλει από άτομο σε άτομο:
      • η ύπαρξη δηλαδή ενός συγκεκριμένου στρεσογόνου παράγοντα, όχι μόνο δε θα ενοχλήσει κάποια άτομα,
      • αλλά και ανάμεσα στα οποία θα προκαλέσει στρες, αυτό θα εκφραστεί με διαφορετική ένταση και μορφή

    Ορισμός του στρεσοπαράγοντα

    [span class=note]«Στρεσοπαράγοντας καλείται οποιοδήποτε ερέθισμα ή κατάσταση εκλύει την αντίδραση του στρες στον ανθρώπινο οργανισμό»[/span]
    • Οι στρεσοπαράγοντες ταξινομούνται σε 3 κατηγορίες:
      • φυσικοί παράγοντες, που σχετίζονται με τη φυσική ακεραιότητα,
      • ξαφνικοί παράγοντες, που αφορούν ένα ξαφνικό ερέθισμα (π.χ. ξαφνικός κρότος) και αποσβένονται εύκολα και
      • γνωστικοί παράγοντες που αναφέρονται σε κινδύνους και απειλές του «γνωστικού μηχανισμού» και του «Εγώ»
        • σχετίζονται με οποιαδήποτε «παγίδα» κατασκευάζει ο γνωστικός μηχανισμός και προκαλεί απόκλιση μεταξύ του πραγματικού και φανταστικού εαυτού
        • έχουν έντονη υποκειμενική διάσταση

    Λειτουργικός ορισμός του στρες

    [span class=note]«ο μηχανισμός προετοιμασίας και προστασίας (ασφάλειας και ετοιμότητας) του οργανισμού για καταστάσεις «κινδύνου» όπου κινητοποιούνται όλα τα σωματικά συστήματα του οργανισμού έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η αντιμετώπιση της απειλής και, κατ’ επέκταση, η επιβίωσή του»[/span]

    Νευροφυσιολογία του στρες

    • Εγκέφαλος
      • Εγκέφαλος = κορυφαίο όργανο του Ν.Σ.: ελέγχει τα πάντα!
      • Δύο κύριους ρόλους:
        • μέσω του νευρικού + ενδοκρινικού συστήματος ελέγχει όλες τις λειτουργίες του οργανισμού
          • όλες τις εκούσιες και τις ακούσιες λειτουργίες
          • π.χ. ομοιόσταση, μεταβολισμό, αντιδράσεις, κλπ
        • παράγει «νου»
          • όλες τις γνωστικές λειτουργίες
          • π.χ. σκέψη, μνήμη, ομιλία, διάθεση, κλπ
      • προϊόν εξέλιξης του νευρικού συστήματος των οργανισμών
        • από την αρχή της εξέλιξης των ειδών, έχει ακολουθήσει μια μακρά πορεία αλλαγών
        • έχουν διατηρηθεί χαρακτηριστικά από κάθε στάδιο της εξελικτικής διαδικασίας
        • οι λειτουργίες κάποιων παλιών χαρακτηριστικών ελέγχονται από νεώτερες δομές («εμφανίζονται» σε περίπτωση βλάβης των νεώτερων δομών).
        • οι λειτουργίες κάποιων παλιών χαρακτηριστικών παραμένουν ίδιες στο πέρασμα του χρόνου
        • όσο πιο λειτουργικό το χαρακτηριστικό, τόσο πιο σταθερό έμεινε στο χρόνο
    • Αρχές της εξέλιξης
      • Επιβίωση του «επικρατέστερου»
        • απαιτείται μηχανισμός επιβίωσης και μετάδοσης του γονιδιακού υλικού
        • Προσαρμογή στις συνθήκες του περιβάλλοντος
        • ανάπτυξη «όπλων»
    • Εξέλιξη του Νευρικού ΣυστήματοςΚάτι, κάποτε και κάπου μας βγήκε κάπως λάθος...
      • πρώτο στάδιο: νωτιαίος μυελός
        • αρχικά πολύ απλός – λίγοι νευρώνες
        • «βηματοδοτικές» λειτουργίες
        • που στη συνέχεια όμως εξελίχθηκε, ακολουθώντας τις «απαιτήσεις» εξέλιξης των ειδών
      • δεύτερο στάδιο: παλαιός εγκέφαλος – τηλεγκέφαλος
        • ρύθμιση ρυθμού λειτουργιών του νωτιαίου μυελού
        • «ρυθμιστικές» λειτουργίες
        • βασικές ζωτικές λειτουργίες του οργανισμού (πέψη, αναπνοή, κυκλοφορία)
      • τρίτο στάδιο: μεταιχμιακό ή λιμβικό σύστημα
        • «μηχανισμός σύνδεσης» αισθητηρίων ερεθισμάτων και οργανικών αντιδράσεων
        • εποχή που οι οργανισμοί άρχισαν να «βγαίνουν» από τη θάλασσα στην ξηρά
        • εποχή έντονης ανάπτυξης αισθητηρίων συστημάτων (π.χ. οπτικό: φως-σκοτάδι, σχήμα-ταχύτητα, χρώματα-αποστάσεις- κίνηση κ.α.
        • εποχή όπου μπορούμε να αναγνωρίζουμε το περιβάλλον και να αντιδρούμε αντίστοιχα, δηλαδή είμαστε πλέον σε θέση να αντιλαμβανόμαστε τον κίνδυνο και να προετοιμαζόμαστε για την αντιμετώπισή του
        • Αντίδραση "φυγή ή πάλη" του οργανισμού
        • πανίσχυρο αντανακλαστικό που είναι βαθιά ριζωμένο μέσα μας
        • μας προετοιμάζει μόλις αντιληφθούμε κίνδυνο, είτε να τρέξουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται και να γλιτώσουμε είτε να τον παλέψουμε και να τον αντιμετωπίσουμε
      • τέταρτο (και τελευταίο) στάδιο: εγκεφαλικός φλοιός
    • Το Νευρικό Σύστημα
      • Κεντρικό Νευρικό Σύστημα
        • εγκέφαλος
        • νωτιαίος μυελός
      • Περιφερικό Νευρικό Σύστημα
        • σωματικό νευρικό σύστημα
        • αισθητικό νευρικό σύστημα
        • κινητικό νευρικό σύστημα
      • αυτόνομο νευρικό σύστημα
        • συμπαθητικό νευρικό σύστημα
        • παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα
    • Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα (ΑΝΣ)
      • ελέγχει όλες τις αυτόματες λειτουργίες του οργανισμού, (καρδιά, αναπνοή, πέψη κ.α.), που
        • αν έπρεπε να τις ελέγχουμε εκούσια και συνειδητά,
          • θα ήμασταν αναποτελεσματικοί
          • θα σπαταλούσαμε όλη μας την ενέργεια και το χρόνο.
      • ρυθμίζει και ελέγχει την αντίδραση "φυγή ή πάλη"
    • Το ΑΝΣ αποτελείται από 2 μοίρες:
      • το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (ΣΝΣ)
        • ευθύνεται για τη διέγερση όλων των συστημάτων του οργανισμού (εκτός των 3 που διεγείρει το ΠΝΣ)
        • προετοιμάζει το σώμα για ανάληψη έντονης δραστηριότητας (περίπτωση έκτακτης ανάγκης, αντίδραση “φυγής ή πάλης”) προκαλώντας αύξηση του καρδιακού ρυθμού και του ρυθμού της αναπνοής, και μείωση της λειτουργίας του πεπτικού συστήματος
      • το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα (ΠΝΣ)
        • ευθύνεται για την κινητοποίηση και την καλή λειτουργία του αναπαραγωγικού (άμεσα), του πεπτικού (άμεσα) και του ανοσοποιητικού (έμεσα)
        • «χαλαρώνει» όλα τα υπόλοιπα
    • Το ΠΝΣ επιτελεί λειτουργίες που είναι γενικά αντίθετες μ΄ αυτές του συμπαθητικού ΝΣ. Το ΠΝΣ νευρώνει τα εσωτερικά όργανα (σπλάχνα) μειώνοντας τον καρδιακό ρυθμό, αυξάνoντας το ρυθμό της πέψης και γενικά προάγοντας τις λειτουργίες που παράγουν και εξοικονομούν ενέργεια και δεν εξυπηρετούν επείγουσες ανάγκες.
    • Παρά το γεγονός ότι το ΣΝΣ και το ΠΝΣ δρουν ανταγωνιστικά το ένα προς το άλλο, είναι πολλές φορές συγχρόνως δραστηριοποιημένα αλλά σε διαφορετικό βαθμό (φανταστείτε την εικόνα μιας τραμπάλας). Ορισμένες φορές τμήματα του ενός συστήματος μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενεργοποιημένα συγχρόνως με τμήματα του άλλου.
    • το λιμβικό ή μεταιχμιακό σύστημα αποτελείται από δομές που
      • αφ' ενός έδωσαν την ικανότητα στους διάφορους οργανισμούς να αντιλαμβάνονται τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα και να αντιδρούν ανάλογα
      • αφ' ετέρου αποτέλεσαν την έδρα των συγκινήσεων και των συναισθημάτων, π.χ.
        • της ευχαρίστησης,
        • της σεξουαλικής επιθυμίας,
        • του φόβου κλπ.
    • Αντίδραση "φυγή ή πάλη" του οργανισμού
      • αντανακλαστικό άμεσης προετοιμασίας του οργανισμού για αντιμετώπιση κινδύνου ή απειλής
        • ενεργοποιείται πάντα με την «αντίληψη» κινδύνου ή απειλής
        • πραγματοποιείται μέσω της συμπαθητικής διέγερσης
        • απειλή = πραγματική ή/και φανταστική
        • βαθμός ενεργοποίησης = ανάλογος βαθμού απειλής
      • στόχος = άμεση προετοιμασία του οργανισμού για:
        • «φυγή» = να τρέξει όσο πιο γρήγορα γίνεται και να ξεφύγει από τον κίνδυνο
        • «πάλη» = να παλέψει με την απειλή
      • και τα δύο απαιτούν άμεση και έντονη κινητοποίηση του μυϊκού συστήματος
      • οι κύριες δραστηριοποιήσεις στοχεύουν:
        • στη μεταφορά θρεπτικών συστατικών και οξυγόνου στους μύες (καρδιακές, αγγειακές, αναπνευστικές, μεταβολικές κ.α. λειτουργίες)
        • στη διευθέτηση της σχέσης μεταξύ συμπαθητικού (διέγερση) και παρασυμπαθητικού (καταστολή)
        • στη δημιουργία συνθηκών επιβίωσης (παραλλαγή, πάγωμα, κρύψιμο, κ.α.)
    • Περιγραφή της Αντίδρασης "φυγή ή πάλη" του οργανισμού
      • καρδιακές λειτουργίες = γρηγορότερη και εντονότερη μεταφορά
        • αύξηση ταχύτητας καρδιακού παλμού
        • αύξηση σφρίγους καρδιακού παλμού
      • αγγειακές λειτουργίας = αύξηση πίεσης αίματος
        • αγγειοσυστολή (μείωση διαμέτρου των αγγείων), ειδικά στα επιφανειακά αγγεία (όπου συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος όγκος αίματος)
          • μείωση αιμορραγίας σε περίπτωση επιφανειακών τραυμάτων
        • μετατόπιση αίματος από τα σπλάχνα στους μύες - περαιτέρω εξοικονόμηση ενέργειας
      • αναπνευστικές λειτουργίες = προσφορά οξυγόνου
        • αύξηση αναπνευστικού ρυθμού
        • βρογχοδιαστολή
      • μεταβολικές λειτουργίες = προσφορά θρεπτικών συστατικών στους ιστούς του σώματος
        • έκκριση κορτιζόλης => απελευθέρωση χοληστερίνης (το καλύτερο καύσιμο για τους μύες)
        • ενεργοποίηση γλουκαγενητικού μηχανισμού (γλυκόζη, γλουκαγόνο, ινσουλίνη)
      • εφίδρωση
        • ρύθμιση θερμοκρασίας σώματος
        • γλίστρημα από τα χέρια του εχθρού
      • μυϊκό σύστημα
        • γενική αύξηση του μυϊκού τόνου = προετοιμασία για δράση
        • σύσφιξη όλων των σφιγκτήρων του σώματος (οισοφάγου, ουροδόχου, πρωκτού)
          • εφόσον αναστέλλονται οι πεπτικές λειτουργίες
          • για να μην αφήνουμε ίχνη πίσω μας, ενώ τρέχουμε για να σωθούμε
      • ανόρθωση τριχών
        • επιβλητική αύξηση όγκου σώματος
        • μήνυμα στον εχθρό => έντονη διέγερση – έτοιμοι να παλέψουμε
      • μυδρίαση = διαστολή της κόρης για εντονότερη αντίληψη του περιβάλλοντος
      • απελευθέρωση ενδορφινών (ενδογενών μορφινών) για την αντιμετώπιση πόνου
      • απελευθέρωση κορτιζονούχων ουσιών για την αντιμετώπιση τραυματισμών στους ιστούς του σώματος
      • καταστολή των παρασυμπαθητικών λειτουργιών (πεπτικών, αναπαραγωγικών, ανοσοποιητικών)
    • Εγκεφαλικός φλοιός
      • αποτέλεσμα της εξέλιξης του μεταιχμιακού συστήματος: μάθηση και μνήμη
        • Η εξέλιξη του μεταιχμιακού συστήματος είχε σαν αποτέλεσμα την τελειοποίηση δυο ισχυρών εργαλείων, της μάθησης και της μνήμης που έκαναν τους οργανισμούς πιο προσαρμόσιμους και ευέλικτους. Η προσθήκη νέων στρωμάτων εγκεφαλικών κυττάρων σχημάτισαν το νεοφλοιό που αποτελεί την έδρα της σκέψης
        • Εμπεριέχει τα κέντρα επεξεργασίας πληροφοριών και χειρισμών συμβόλων (λογική σκέψη)
      • το ανώτατο στρώμα (επίπεδο) της εξέλιξης του Ν.Σ.
      • απαντάται στα ανώτερα θηλαστικά και πολύ περισσότερο στον άνθρωπο δίνοντας του την ικανότητα
        • να αντιλαμβάνεται,
        • να αισθάνεται,
        • να επεξεργάζεται διάφορα ερεθίσματα και
        • να αντιδρά,
          • όχι αυτόματα - αντανακλαστικά, αλλά
          • κατόπιν επεξεργασίας - σκέψης
          • [span class=note]αντανακλαστικό φυγής ή πάλης: ελέγχεται από γνωστικές λειτουργίες οι οποίες είναι υπεύθυνες για την ερμηνεία μίας κατάστασης.[/span]
            • Κάθε ερέθισμα περνά από μία στιγμιαία διαδικασία αξιολόγησης
            • «μεταφράζεται» σε «θετικό», «αρνητικό» «ουδέτερο»
            • αρνητικό: αυτόματα αποτελεί στρεσοπαράγοντα
            • εκλύει την αντίδραση "φυγή ή πάλη"
            • άμεση διέγερση του ΣΝΣ
          • [span class=note]Βέβαια, στη σημερινή εποχή:[/span]
            • οι στρεσοπαράγοντες δεν είναι ερεθίσματα ή πληροφορίες άμεσα απειλητικές για τη ζωή μας
            • οι κίνδυνοι έχουν πάψει να είναι φυσικοί και είναι πλέον γνωστικοί
            • μετά από λανθασμένη ερμηνεία μίας κατάστασης (που δεν απειλεί την ακεραιότητα μας)
            • ή κάποιας υπερβολικής εκτίμησης ως προς το μέγεθος του κινδύνου
            • προκαλείται μία παρατεταμένη συμπαθητική διέγερση, χωρίς εκτόνωση
            • ακόμα και ελλείψει κάποιου στρεσοπαράγοντα όταν ο οργανισμός αποκτήσει τη συνήθεια να «εκφράζεται» με τον τρόπο αυτό (συμπαθητική διέγερση)

    Σύνδρομο Γενικής Προσαρμογής

    [span class=note]περιγράφει την τις φάσεις της νευροφυσιολογικής αντιμετώπισης ενός στρεσοπαράγοντα (κινδύνου – απειλής) από τον οργανισμό[/span]

    • Φάση πανικού (Φυγή ή Πάλη)
      • αντίληψη απειλής
      • άμεση κινητοποίηση αντίδρασης Φυγή ή Πάλη (συμπαθητική διέγερση)
        • έντονη δραστηριοποίηση του νευρικού συστήματος για άμεση κινητοποίηση των εκτελεστικών οργάνων
        • έντονη δραστηριοποίηση του ορμονικού συστήματος για διατήρηση της κινητοποίησης των εκτελεστικών οργάνων
        περιγράφει το «ξάφνιασμα», τη «πρώτη επαφή» με το στρεσοπαράγοντα, το «συναίσθημα που δημιουργείται»
    • Φάση αντίστασης
      • ο οργανισμός συνεχίζει να αντιστέκεται στην απειλή
      • η συμπαθητική διέγερση διατηρείται κυρίως μέσω ορμονικών μηνυμάτων, λόγω εξάντλησης των νευροδιαβιβαστικών αποθεμάτων
      • η συμπαθητική διέγερση είναι ανάλογη του μεγέθους της απειλής
        • περιγράφει την «κόπωση» του οργανισμού (και σε επίπεδο οργάνων και σε επίπεδο συναισθήματος), αυτό που νιώθουμε σαν στρες
    • Φάση κατάρρευσης
      • συνέχεια της προηγούμενης φάσης
      • λόγω παρατεταμένης ενεργοποίησης του συμπαθητικού συστήματος – σε αναλογία και της έντασης και της διάρκειας – εμφανίζονται συμπτώματα κόπωσης στο μέρος του οργανισμού που έχει την μεγαλύτερη προδιάθεση
        • εξαντλούνται τα αποθέματα του οργανισμού
        • ξεπερνιούνται τα όρια αντίστασης του οργανισμού
      • το ξεπέρασμα των ορίων του οργανισμού έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων, είτε σωματικών είτε ψυχολογικών, ανάλογα με την προδιάθεση του οργανισμού
        • π.χ. εάν το άτομο έχει «αδύνατη» καρδιά, η καρδιά του θα εμφανίσει τα (πρώτα) συμπτώματα
      • η προδιάθεση μπορεί να είναι:
        • κληρονομική (γονίδια) – π.χ. «κατασκευαστική» ευπάθεια κάποιου οργάνου
        • «μαθημένη» (οικογένεια, περιβάλλον, εκπαίδευση από συνθήκες μάθησης: προσοχή, επιβράβευση, κ.α.)
      • «τρόπος έκφρασης»
        • του ξεπεράσματος των ορίων: «δεν αντέχω άλλο»
        • της δυσανεξίας: «πονώ – υποφέρω»
        • του συναισθήματος: «δεν έχω όρεξη»
          • περιγράφει το επίπεδο των αποτελεσμάτων του στρες, ως σωματικά ή ψυχολογικά προβλήματα


    Υπάρχει καλό στρες; (εδώ μπαίνει το γράφημα "καλό / κακό στρες - βλέπε βιβλίο)

     

    Μοντέλο ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ στρεσοπαραγόντων (Copping)

    • ΣτρεσοπαράγονταςΜοντέλο ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ στρεσοπαραγόντων (Copping)
      • στάδιο και
      • αναμενόμενη πορεία του
    • Εκτίμηση και Ερμηνεία του στρεσοπαράγοντα
      • Κύρια Εκτίμηση
        • Παρόν κόστος ή ζημία
        • Μελλοντική Απειλή
        • Βαθμός πρόκλησης
      • Δευτερεύουσα Εκτίμηση
        • εκτίμηση αποθεμάτων αντιμετώπισης και προαίρεσης
    • Αντιδράσεις Αντιμετώπισης για επίλυση προβλημάτων και συναισθηματική ρύθμιση
      • αναζήτηση πληροφορίας
      • ευθείες κινήσεις
      • αναστολή κινήσεων
      • ψυχολογικές δραστηριότητες
      • υποστήριξη από άλλους
    • Έργα Αντιμετώπισης
      • Μείωση βλαβερών περιβαλλοντικών συνθηκών
      • Ανοχή-διευθέτηση αρνητικών γεγονότων
      • Διατήρηση συναισθηματικής ισορροπίας
      • Συνέχιση ικανοποίησης σχέσεων με άλλους
    • Αποτελέσματα Αντιμετώπισης
      • Ψυχοσωματική λειτουργικότητα
      • Επιστροφή στις συνηθισμένες δραστηριότητες
      • Ψυχοσωματική αποδιοργάνωση
    • Εξωτερικοί μετριαστικοί παράγοντες
      • Απτοί Πόροι
        • π.χ. χρήμα, χρόνος
        • Κοινωνική Υποστήριξη
      • Άλλοι Στρεσοπαράγοντες
        • π.χ. σημαντικά συμβάντα, καθημερινά γεγονότα
    • Εσωτερικοί μετριαστικοί παράγοντες
      • Συνηθισμένο Στύλ Αντιμετώπισης
      • Άλλοι παράγοντες προσωπικότητας που επηρεάζουν την επιλογή στρατηγικής και μέσων αντιμετώπισης

    Αντιμετώπιση

    • η αντίδραση του στρες ποικίλλει από άτομο σε άτομο
      • δεδομένου ενός συγκεκριμένου στρεσοπαράγοντα
        • κάποια άτομα δε θα ενοχληθούν καθόλου
        • σ' αυτούς που θα αντιδράσουν, το στρες θα εκφραστεί με διαφορετική ένταση και μορφή
    • η ποικιλομορφία αυτής της έκφρασης καθορίζεται από το στυλ αντιμετώπισης του κάθε ατόμου
    • αντιμετώπιση είναι
      • γνωστική διαδικασία
      • ξεκινά από τη στιγμή εμφάνισης του στρεσοπαράγοντα
      • μέσω της συνεχούς εκτίμησης και χρήσης των αποθεμάτων ενέργειας (υποστηρικτικοί μηχανισμοί και αντίμετρα) καθορίζει το τελικό αποτέλεσμα στον οργανισμό

    Ψυχοφυσιολογικές Διαταραχές: Ψυχοσωματικά Προβλήματα

    • οργανικά προβλήματα: κεφαλαλγίες, έλκη, κροταφογναθικό σύνδρομο, υπέρταση, λουμπάγκο, αυχενικό σύνδρομο, διαβήτης, άσθμα, δερματίτιδες, παθήσεις του ανοσοποιητικού (σκλήρυνση κατά πλάκας, έρπις, καρκίνος, αρθρίτιδες) ευερέθιστο έντερο, διαταραχές ύπνου, διατροφικές διαταραχές κ.α.
    • ψυχολογικά προβλήματα: διαταραχές άγχους, διάθεσης, επικοινωνίας, συγκέντρωσης κ.α.
    • το στρες, μέσω της συμπαθητικής διέγερσης
    • είτε δημιουργεί συνθήκες εμφάνισης των συμπτωμάτων
    • είτε δημιουργεί συνθήκες συντήρησης και έξαρσης (ένταση – συχνότητα)
      • Το βασικό λοιπόν
        • τόσο για αυτούς που νιώθουν ότι το στρες πολλές φορές τους «κυριεύει» και χάνουν τον έλεγχο,
        • όσο και για αυτούς που βιώνουν κάποιο οργανικό πρόβλημα και έχουν αναγνωρίσει σε σημαντικό βαθμό την εμπλοκή του στρες στην εκδήλωση του,
      • είναι να
      • το ελέγξουν
      • κατανοήσουν τον παθογενετικό μηχανισμό του προβλήματος τους, και να λειτουργήσουν ανάλογα

    Άλλοι παράγοντες που προδιαθέτουν στο στρες:

    • συμπαθομιμητικά: καφείνη, νικοτίνη, φάρμακα
      • σύνδεση "μυαλού - σώματος"
    • σωματικοί παράγοντες
      • κακή (κουραστική) στάση σώματος
      • κόπωση (ξενύχτια – ταλαιπωρίες)
      • φυσική κατάσταση (καθιστική ζωή)
    • τρόποι σκέψης και συμπεριφοράς (συνήθειες, παρέες)
  • Πρόλογος - Εφαρμογές βιοανατροφοδότησης (biofeedback)

    Αυτός είναι ο"Πρόλογος" από το βιβλίο "Εφαρμογές Βιοανατροφοδότησης" και έχει τίτλο: "ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΒΙΟΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ (BIOFEEDBACK)". Η Α.Ρ.Α. βιβλιογραφική αναφορά του είναι: "Χρηστίδης, Δ.Α. (2001). Εφαρμογές Βιοανατροφοδότησης. Αθήνα: Έλλην."

    [span class=note]Εάν χρησιμοποιήσετε ως παραπομπή αυτό το άρθρο μου (ή κάποιο άλλο) σε κάποια εργασία σας ή δημοσίευση, σας παρακαλώ πολύ να με ενημερώσετε. Θα χαρώ πολύ εάν μου στείλετε την εργασία σας για ενημέρωση. Σας ευχαριστώ προκαταβολικά.[/span]

    ΠΡΟΛΟΓΟΣ
    ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΒΙΟΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ (BIOFEEDBACK)

    Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για να εξυπηρετήσει τις διδακτικές ανάγκες του μαθήματος «Βιοανατροφοδότηση» του Τμήματος Ψυχολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το μάθημα αυτό του τέταρτου έτους σπουδών, έχει ως προαπαιτούμενά του την «Ψυχοφυσιολογία» και τις «Ψυχοφυσιολογικές Διαταραχές». Οι φοιτητές που επιλέγουν το μάθημα έχουν μια ήδη ικανοποιητικά λειτουργική γνώση της βιολογικής βάσης της συμπεριφοράς, της ανθρώπινης φυσιολογίας και, ειδικά, της νευροφυσιολογίας της αντίδρασης του στρες του οργανισμού. Η ύλη του βιβλίου, πέραν του πρότυπου υλικού, περιέχει δημοσιευμένα άρθρα και παρουσιάσεις από επιστημονικά συνέδρια, που θεώρησα ότι είναι χρήσιμα για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εικόνας. Κατά την άποψή μου, η βιοανατροφοδότηση είναι ένα ιδανικό θεραπευτικό εργαλείο στο σύνολο του θεραπευτικού εξοπλισμού που διαθέτει ο κλινικός, ειδικά για την αντιμετώπιση των ψυχοφυσιολογικών διαταραχών. Το biofeedback δεν αποτελεί θεραπεία από μόνο του και είναι λάθος να χρησιμοποιείται χωρίς να πλαισιώνεται από ένα σωστό και ολοκληρωμένο θεραπευτικό πρόγραμμα, που στόχο έχει την σφαιρική προσέγγιση του θεραπευτικού αιτήματος. Το θέμα αυτό τονίζεται και συζητιέται με διάφορους τρόπους στα περιεχόμενα του βιβλίου.

    Η επιλογή του ηλεκτρομυογραφικού (ΗΜΓ) biofeedback, ως αποκλειστικό θέμα παρουσίασης από τις πολλές τεχνικές βιοανατροφοδότησης, έχει στόχο την βαθύτερη κατανόηση της συγκεκριμένης τεχνικής. Στο πλαίσιο του μαθήματος, ενώ παρουσιάζονται επίσης το θερμογραφικό και το ηλεκτροδερμικό (GSR), η κύρια συζήτηση και οι εργαστηριακές ασκήσεις αναφέρονται στο ΗΜΓ biofeedback.

    Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στη σημασία της ανατροφοδότησης, ως διαδικασίας ενημέρωσης, επαναπροσδιορισμού και διόρθωσης, στο πλαίσιο της γνωστικοσυμπεριφορικής θεραπευτικής προσέγγισης για την αντιμετώπιση των ψυχοφυσιολογικών διαταραχών. Στόχος είναι να καταλάβει ο αναγνώστης την έννοια του να αποτελεί ο ίδιος ο θεραπευτής ένα μηχανισμό ανατροφοδότησης για τις δυσλειτουργικές και αποκλίνουσες συμπεριφορές και σκέψεις του θεραπευόμενου που πρέπει να αναπλαισιωθούν, όπως επίσης και την ανάγκη της επαρκούς αντιμετώπισης του σωματικού αιτήματος.

    Το δεύτερο κεφάλαιο, διαγραμματικά, αναφέρεται στην εκπαίδευση που πρέπει να προσφερθεί στον θεραπευόμενο, προκειμένου να κατανοήσει: α) τη νευροφυσιολογία της αντίδρασης του στρες στον οργανισμό, β) τη σχέση μεταξύ συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, γ) τον παθογενετικό μηχανισμό του προβλήματος, δ) την σημαντικότητα των γνωστικών στρεσοπαραγόντων και ε) τους λόγους για την ενεργό συμμετοχή του και τον έλεγχο των γνωστικών και σωματικών του παραμέτρων. Ενώ είναι σημαντικό, για τη βελτιστοποίηση του θεραπευτικού αποτελέσματος, να αποκτηθεί λειτουργική αντίληψη αυτών των θεμάτων, δεν έχει σημασία ποια σειρά θα ακολουθηθεί ή τί παραδείγματα θα δοθούν: αρκεί να καταλάβει ο θεραπευόμενος τη σχέση τους με την εμφάνιση του συμπτώματος και την δυνατότητα ελέγχου που μπορεί να αποκτήσει.

    Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η «αντιμετώπιση» ως γνωστική διαδικασία εκτίμησης και διαχείρισης των στρεσοπαραγόντων. Στόχος είναι να δημιουργηθεί αντίληψη α) της υποκειμενικότητας των στρεσοπαραγόντων, β) της δυνατότητας παρέμβασης και σε επίπεδο πρόληψης και σε επίπεδο αντιμετώπισης της συμπαθητικής διέγερσης, γ) της σημασίας των «μετριαστικών παραγόντων» και δ) των αποτελεσμάτων της αποτυχημένης αντιμετώπισης.

    Το τέταρτο και το πέμπτο κεφάλαιο είναι εκτενείς αναφορές στο ΗΜΓ biofeedback. Συζητιούνται η φύση και τα χαρακτηριστικά α) του ΗΜΓ σήματος και περιγράφεται το νευρομυϊκό σύστημα με τα χαρακτηριστικά των μηχανισμών του και β) των ηλεκτρονικών συσκευών που επιτρέπουν την εφαρμογή μαθησιακών διαδικασιών για την προώθηση της αποκατάστασης νευρομυϊκών συμπεριφορών. Ακολουθεί συζήτηση των χαρακτηριστικών των νευρομυϊκών παθήσεων για τις οποίες το ΗΜΓ biofeedback προσφέρεται επιτυχώς για θεραπεία και περιγράφονται οι επερχόμενες βιοχημικές και νευρο-μορφολογικές αλλαγές που σχετίζονται με βελτίωση. Το πέμπτο κεφάλαιο, για όσους κατέχουν την αγγλική γλώσσα, διαπραγματεύεται το θέμα σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια.

    Το έκτο κεφάλαιο, που προέρχεται από το υλικό της διδακτορικής μου διατριβής, υποδεικνύει τον βαθμό ελέγχου που μπορεί να αποκτηθεί με τη χρήση της βιοανατροφοδότησης. Εδώ, το ηλεκτρομυογραφικό biofeedback χρησιμοποιείται στην εκπαίδευση διαφοροποιημένης επιστράτευσης κινητικών μονάδων σε κεφαλές του ίδιου μυός, που νευρώνονται από το ίδιο κινητικό νεύρο.

    Το έβδομο κεφάλαιο αναφέρεται: Α) στα αίτια εμφάνισης και συντήρησης των κεφαλαλγιών (κεφαλαλγία τύπου τάσης και ημικρανία). Οι ίδιοι παθογενετικοί μηχανισμοί ισχύουν για το σύνολο των ψυχοφυσιολογικών διαταραχών, στα πλαίσια των χαρακτηριστικών (ανατομικών και λειτουργικών) των διαφορετικών συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού. Β) στην αντιμετώπιση της κεφαλαλγίας τύπου τάσης με τη χρήση του ΗΜΓ biofeedback.

    Το όγδοο και το ένατο κεφάλαιο αναφέρονται στη Κροταφογναθικό Σύνδρομο. Το πρώτο από τα δύο αυτά κεφάλαια, αναφέρεται στην επιδημιολογία του, στον παθογενετικό μηχανισμό του, στη λειτουργική ανατομία του, στη διάγνωσή του και σε θεωρητικά μοντέλα που προσδιορίζουν τις μεθόδους αντιμετώπισής του. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη χρήση του ΗΜΓ biofeedback, ως απαραίτητο θεραπευτικό εργαλείο για την ολοκληρωμένη αντιμετώπισή του. Το ένατο κεφάλαιο περιγράφει την αντιμετώπιση 22 περιστατικών με κροταφογναθικό σύνδρομο σύμφωνα με τις αρχές που προβάλλονται στο παρόν βιβλίο.

    Στο δέκατο κεφάλαιο παρουσιάζεται ένα περιστατικό με «Φοβία Κεραυνών, Βροντών και Κρότων», ως παράδειγμα χρήσης ψυχοφυσιολογικών τεχνικών σε περιστάσεις που άλλες, πιο παραδοσιακές τεχνικές (συστηματική απευευαισθητοποίηση, έκθεση), έχουν μειωμένη αποτελεσματικότητα. Στην αντιμετώπιση των περιστατικών που παρουσιάζονται στα κεφάλαια 9 και 10 υποδεικνύεται η ανάγκη συνδυασμού της ανατροφοδότησης με άλλες θεραπευτικές τεχνικές: από μόνη της θα είχε μειωμένη αποτελεσματικότητα.

    Στο ενδέκατο κεφάλαιο, που τιτλοφορείται «Στρες και Ανοσοποιητικό Σύστημα», παρατίθενται στοιχεία για τη δημιουργία συνθηκών α) ανοσοανεπάρκειας μέσω παρατεταμένης κινητοποίησης του ψυχονευροενδοκρινικού άξονα και συμπαθητικής διέγερσης και β) ανοσοεπάρκειας μέσω ψυχοθεραπευτικής ρύθμισης του ατόμου, μείωσης του συμπαθητικού τόνου και προώθησης παρασυμπαθητικής λειτουργίας. Μεταξύ άλλων, το υλικό του κεφαλαίου αποτελεί καλό παράδειγμα για τον βαθμό ελέγχου που μπορεί να επιτευχθεί από τον γνωστικό μηχανισμό στο βιολογικό υπόβαθρό του.

    Τα παραρτήματα που ακολουθούν προσφέρουν φόρμες για αρχική συνέντευξη, δημιουργία δεδομένων γραμμής εκκίνησης, αξιολόγηση του αιτήματος και παρακολούθηση της προόδου, για διάφορες περιστάσεις.

  • Πού να μείνετε

    Έχετε δύο βασικές επιλογές: Στο Βόλο ή σε κάποιο χωριό του Πηλίου. Το χειμώνα, που νυχτώνει και νωρίς, ίσως είναι πρακτικότερο να μείνετε στο Βόλο, με ημερήσιες εξορμήσεις στο Πήλιο και το βράδυ πάντα θα βρείτε κάτι να κάνετε στην όμορφη αυτή επαρχιακή πόλη. Εάν μείνετε σε ξενοδοχείο στο κέντρο του Βόλου ίσως σας δυσκολέψει το παρκάρισμα και ειδικά τις ώρες που λειτουργούν τα μαγαζιά. Η Ανάδραση απέχει 12 χιλιόμετρα από το Βόλο και η διαδρομή, που διαρκεί περίπου 25', είναι όμορφη και ήρεμη. (Δείτε "πού βρισκόμαστε" στο χάρτη")

    Εμείς μπορούμε να σας προτείνουμε ανεπιφύλακτα 2 μέρη για να μείνετε: είναι δοκιμασμένα και σίγουρα!

     

    • Το ξενοδοχείο ΑΥΡΑ μπορεί να είναι μόνο 2 αστέρων αλλά είναι πολύ καθαρό, οικονομικό και καλοσυνάτο! Βρίσκεται στην αρχή της Ιάσονος, πολύ κοντά στο πάρκινγκ του Λιμεναρχείου. Πείτε ότι έρχεστε στην ΑΝΑΔΡΑΣΗ προκειμένου να σας κάνουν καλύτερη τιμή. Στη γωνία κάνει στάση το αστικό λεωφορείο "5" που σας φέρνει (χαλαρά σε μισή ώρα) μέχρι τη διασταύρωση του Αγίου Λαυρεντίου (Βρύχωνας) και μετά (3 χλμ) με τα πόδια ή ταξί για την Ανάδραση.
      Διεύθυνση: ΣΟΛΩΝΟΣ 3 και ΙΑΣΟΝΟΣ, 383 33 ΒΟΛΟΣ, Τηλ: 24210 25370 και 24210 76550/1, Φαξ: 24210 28980.
    • To camping ΣΥΚΙΑ- Μη σας ξεγελάει το όνομα καθώς, εκτός από camping, διαθέτει πολύ καλά δωμάτια και καταπληκτικά διαμερίσματα.  Όλα τα διαμερίσματα είναι ευρύχωρα, κλιματιζόμενα με μοντέρνο μπάνιο, πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα και μπαλκόνι με πανοραμική θέα στη θάλασσα και το γραφικό χωριό Κάτω Γατζέα. Πείτε ότι έρχεστε στην ΑΝΑΔΡΑΣΗ προκειμένου να σας κάνουν καλύτερη τιμή.
      Διεύθυνση: Κάτω Γατζέα, 18 χιλιόμετρα από τον Βόλο στον παραλιακό δρόμο προς την Τσαγκαράδα. Τηλ: 24230 22279 και 24230 22081, Fax: 24230 22720.
      ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το camping ΣΥΚΙΑ πάντα δίνει ειδικές τιμές στους επισκέπτες της Ανάδρασης...

     

    • Στον Άγιο Λαυρέντη (το χωριό 10 χλμ πιο πάνω από την Ανάδραση) θα βρείτε ξενώνες και εστιατόρια που θα σας εκπλήξουν. Πολύ καλοσυνάτο μέρος με μοναδική αρχιτεκτονική.
    • Στα Καλά Νερά (απέχουν περίπου 20 Km από Βόλο και 8 Km από την Ανάδραση) υπάρχουν πολλά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Κάποια από αυτά είναι καινούργια και φιλόξενα.
    • Στον Βόλο: Ο Βόλος έχει πολλά ξενοδοχεία (στο Κέντρο και τριγύρω) που κατά κανόνα είναι καλοσυνάτα και στη φιλοξενία τους και στις τιμές τους...

    Ίσως οι παρακάτω 2 σύνδεσμοι σας βοηθήσουν να αποφασίσετε που θα μείνετε:

    • www.greekhotels.gr για ξενοδοχεία στο Βόλο και www.greekhotels.gr για ξενοδοχεία στο Πήλιο
    • www.trivago.gr για ξενοδοχεία στο Βόλο και στο Πήλιο (ρυθμίστε την παράμετρο "απόσταση")

     

    *Εάν είστε ιδιοκτήτης "ξενοδοχείου" ή "ενοικιαζόμενων δωματίων" στην περιοχή μας και προτίθεστε να προσφέρετε "καλοσυνάτους όρους" (παραμονή, τιμή, προσπελασιμότητα) στους επισκέπτες μας, επικοινωνήστε μαζί μας.

Όραμα

Oυσιαστικές θεραπευτικές συνεργασίες μεταξύ θεραπευόμενου και θεραπευτή


Ουσιαστικά αποτελέσματα σε σύντομο χρονικό διάστημα: biofeedback (βιοανάδραση), ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική ...

Τοποθεσία

ΜΕΤΑΚΟΜΙΣΑΜΕ! Έχουμε μετακομίσει πλέον στον "δικό μας" χώρο. Η εγκάρδια φιλοξενία των Λεχωνίων μας έπεισε να χτίσουμε βιοκλιματικά και να απολαμβάνουμε τη θέα του Παγασητικού από μια ήρεμη βουνοπλαγιά του Πηλίου.

Εγγραφή στο newsletter